Adrianna Sobol
„Porozmawiajmy Szczerze o Otyłości” to ogólnopolska kampania edukacyjna realizowana przez Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. od 2020 roku. Jej celem jest zwiększanie świadomości, że otyłość to choroba przewlekła, która wymaga diagnozy i leczenia, oraz wspieranie otwartej, empatycznej rozmowy na ten temat. Patronat merytoryczny bieżącej edycji projektu sprawują: Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości oraz Polskie Towarzystwo Otyłości Dziecięcej.
Szacuje się, że ok. 21% dorosłych w Polsce żyje z otyłością. W kampanii obalamy mity i pokazujemy, że otyłość to nie „kwestia charakteru czy wyglądu”, a przewlekła choroba – o określonych przyczynach i z możliwymi powikłaniami, m.in. cukrzycą typu 2 i chorobami sercowo‑naczyniowymi.
W projekt angażują się również osoby publiczne, w tym aktorzy i influencerzy. Ambasadorami i Ambasadorkami kampanii na przestrzeni lat byli m.in. Cezary Żak, Aneta Zając, Justyna Mazur-Kudelska, Robert Kudelski, Bartek Nowosielski, Kacper Łukasiewicz.
Kluczowymi narzędziami, które mogą pomagać w edukacji chorych i ich bliskich są profile w mediach społecznościowych: YouTube, strona internetowa ootylosci.pl oraz materiały multimedialne, takie jak podcasty i edukacyjne wideoklipy.
Na przestrzeni ostatnich lat kampania zdobyła wiele prestiżowych nagród, w tym Złotego Spinacza w kategorii „Medycyna i Zdrowie” oraz Srebrnego Spinacza w kategorii „Media Relations” w 2022 roku. Natomiast w 2023 roku kampania nominowana była do Sabre Awards, a Słownik „Jak wspieracjąco mówić o chorobie otyłościowej” uzyskał Brązowy Spinacz w kategorii „Custom publishing”. Dzięki różnorodnym inicjatywom i narzędziom edukacyjnym, jak „Karta Praw Chorego na Otyłość” czy audiobajka „Każdy ma SuperMOCe”, projekt ten wyróżnia się jako ważny głos w dyskusji o otyłości w Polsce.
Otyłość rozpoznaje się na podstawie kilku wskaźników i oceny lekarskiej. W praktyce najczęściej zaczyna się od BMI (stosunek masy ciała do wzrostu), a także wskaźnika WHtR (stosunek obwodu pasa do wzrostu). Kalkulator BMI pomaga wstępnie sprawdzić, w jakim przedziale mieści się wynik. To szybki, orientacyjny punkt startu – jeśli wynik budzi pytania, warto omówić go ze specjalistą.
Wartość wskaźnika BMI a otyłość
< 18,5 kg/m² – niedowaga
18,5–24,9 kg/m² – prawidłowa masa ciała
25,0–29,9 kg/m² – nadwaga
≥ 30,0 kg/m² – otyłość:
Różnimy się tym, gdzie odkłada się tkanka tłuszczowa. Najczęściej mówi się o otyłości brzusznej (okolice brzucha) i pośladkowo‑udowej. Orientacyjnie można to ocenić przez obwód pasa, WHR, czyli stosunek obwodu pasa do obwodu bioder, a także WHtR, czyli stosunek obwodu pasa do wzrostu.
Tkanka tłuszczowa gromadzi się głównie w okolicy brzucha. Taki typ częściej wiąże się z ryzykiem zaburzeń metabolicznych. Pomocne są pomiary pasa oraz wynik WHtR.
Tkanka tłuszczowa gromadzi się częściej w okolicy bioder i ud. W ocenie nadal ważny jest kontekst: wyniki badań, styl życia i samopoczucie. Czasem używa się też wskaźnika WHR (stosunek pasa do bioder), ale w praktyce najłatwiej zacząć od obwodu pasa i WHtR.
Choroba otyłościowa może mieć podłoże genetyczne, należy jednak zaznaczyć, że najczęstszą przyczyną jest nieprawidłowy styl życia. Domownicy też mają często podobne nawyki żywieniowe i styl życia, które sprzyjają przyrostowi masy ciała. Wśród najczęstszych przyczyn wzrostu masy ciała można również wymienić:
Leczenie otyłości zwykle zaczyna się od zmian, które da się utrzymać: żywienia i codziennej aktywności. Dla wielu osób pomocna jest współpraca z dietetykiem i dobranie ruchu do możliwości (np. spacery, ćwiczenia w domu).
Wsparcie psychologiczne pomaga, gdy jedzenie wiąże się ze stresem, emocjami albo pojawiają się napady objadania się. To ważny element leczenia, który ułatwia utrzymanie zmian i budowanie motywacji.
Jeśli same zmiany stylu życia nie wystarczają, lekarz może zaproponować dalsze kroki. U części osób rozważa się leki na otyłość lub leczenie zabiegowe (np. bariatryczne) – decyzja zawsze zależy od sytuacji zdrowotnej i jest podejmowana wspólnie z lekarzem.
Przede wszystkim musimy zrozumieć przyczynę choroby. Mogą nią być zaburzenia hormonalne, depresja czy predyspozycje genetyczne. Często nawet te osoby, które zredukują masę ciała za pomocą wprowadzonych zmian w stylu życia, nie utrzymują efektów. Powraca bowiem niewyleczony problem, który zapoczątkował chorobę otyłościową. Warto odpuścić sobie „złote rady” na temat odżywiania i treningów. Zamiast tego zaproponujmy wizytę u lekarza.
Organizator projektu:
Patronat merytoryczny:
Patronaty honorowe:
PL26OB00067
